Σκιός
Sciaena umbra
Ο Σκιός, γνωστός και ως Παντελής, Συκιός ή Σιακός, είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα, κομψά και διακριτικά ψάρια που ζουν στους βραχώδεις βυθούς της Μεσογείου. Ανήκει στην οικογένεια των Σκιαινιδών (Sciaenidae), στην οποία ανήκει και το Μυλοκόπι, αλλά διαφέρει σημαντικά από αυτό. Το σώμα του είναι ψηλό και συμπιεσμένο, με έντονα κυρτή ράχη που σχηματίζει μια χαρακτηριστική καμπούρα, ενώ η κοιλιά του είναι ίσια. Το χρώμα του είναι σκούρο καφέ, χρυσαφί ή μπρούτζινο με έντονες χάλκινες ανταύγειες που θυμίζουν βελούδο, επιτρέποντάς του να γίνεται αόρατος στο ημίφως των σπηλαίων.
Τα πτερύγια του έχουν χαρακτηριστικό κίτρινο χρώμα με μαύρες άκρες, ενώ το κάτω μέρος της ουράς και τα κοιλιακά πτερύγια είναι συχνά κατάμαυρα. Η ουρά του έχει ίσιο τελείωμα και δεν είναι διχαλωτή. Ένα ιδιαίτερο ανατομικό χαρακτηριστικό του είναι οι πολύ μεγάλοι ωτόλιθοι που διαθέτει στο κεφάλι του. Αυτά είναι σκληρά, λευκά οστέινα σφαιρίδια που μοιάζουν με πέρλες, βοηθούν το ψάρι στην ακοή και την ισορροπία, και συχνά συλλέγονται από τους ψαράδες ως φυλαχτά.
Ενδιαίτημα
Είναι ένα καθαρά βενθικό είδος που αγαπά τα σκοτεινά και ήσυχα μέρη. Ζει σχεδόν αποκλειστικά σε βραχώδεις βυθούς με έντονο ανάγλυφο και προτιμά τις περιοχές που έχουν πολλές σπηλιές, σχισμές, θαλάμια και μονόπετρα όπου μπορεί να κρυφτεί. Τον συναντάμε σε ρηχά νερά, συνήθως από τα 5 έως τα 30 μέτρα, αν και μπορεί να κατέβει μέχρι και τα 100 μέτρα βάθος ή να βρεθεί μέσα σε λιβάδια Ποσειδωνίας (φύκια). Είναι ψάρι με ήρεμη και νωχελική συμπεριφορά που περνάει την ημέρα του αιωρούμενο σχεδόν ακίνητο μέσα ή κοντά στην είσοδο της φωλιάς του, συχνά σε μικρές ομάδες.
Διατροφή
Είναι νυκτόβιος θηρευτής. Παραμένει αδρανής και κρυμμένος κατά τη διάρκεια της ημέρας και βγαίνει από το θαλάμι του μόλις πέσει το σκοτάδι για να τραφεί. Η δίαιτα του αποτελείται κυρίως από μικρά βενθικά καρκινοειδή, όπως γαρίδες και καβούρια, αλλά και από μικρά ψάρια και μαλάκια που βρίσκει κοντά στον βυθό.
Αναπαραγωγή
Η αναπαραγωγή του Σκιού λαμβάνει χώρα κατά τους θερμούς μήνες του έτους, συνήθως από τον Μάρτιο έως τον Αύγουστο. Είναι ένα από τα πιο φλύαρα ψάρια της θάλασσας, καθώς τα αρσενικά παράγουν δυνατούς ήχους που μοιάζουν με χτυπήματα τυμπάνου, συσπώντας ειδικούς μύες πάνω στη νηκτική τους κύστη, για να προσελκύσουν τα θηλυκά και να οριοθετήσουν την περιοχή τους.
Αλιεία
Αλιεύεται κυρίως με στατικά δίχτυα και παραγάδια, αλλά και με καθετή κοντά σε βράχια. Για τους υποβρύχιους αλιείς αποτελεί εύκολο στόχο λόγω της ήρεμης και αργής κίνησής του και της συνήθειας του να στέκεται ακίνητος και ατρόμητος έξω από την τρύπα του, κάτι που έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση των πληθυσμών του στα ρηχά νερά. Το κρέας του είναι εξαιρετικής ποιότητας, λευκό, με αρκετό λίπος και πολύ νόστιμο, ιδανικό για ψητό ή σούπα, και έχει υψηλή εμπορική αξία.
Έρευνα
Η IUCN και οι τοπικοί φορείς κατατάσσουν τον Σκιο ως Ευάλωτο (Vulnerable) σε πολλές περιοχές της Μεσογείου, λόγω της υπεραλίευσης και της εύκολης θήρευσής του. Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι είναι είδος με αργή ανάπτυξη και μεγάλη διάρκεια ζωής, που μπορεί να ξεπεράσει τα 20 χρόνια, γεγονός που καθιστά δύσκολη την ταχεία ανάκαμψη των αποθεμάτων του. Επίσης, έχει παρατηρηθεί ότι σε προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές οι πληθυσμοί του ανακάμπτουν θεαματικά και τα ψάρια γίνονται μεγαλύτερα και λιγότερο φοβισμένα.