Δελφίνι

Family Delphinidae

Μέγεθος: Τα μεγέθη ποικίλλουν ανάλογα με το είδος. Το Ζωνοδέλφινο φτάνει τα 2,6 μέτρα σε μήκος. Το Κοινό Δελφίνι φτάνει τα 2,3 μέτρα, ενώ το Ρινοδέλφινο είναι μεγαλύτερο, φτάνοντας τα 3-4 μέτρα. Το Σταχτοδέλφινο μπορεί επίσης να φτάσει τα 4 μέτρα και να ζυγίζει μέχρι 500 κιλά.

Το δελφίνι είναι θαλάσσιο θηλαστικό που ανήκει στην τάξη των Κητωδών. Δεν είναι ψάρι, καθώς αναπνέει αέρα με πνεύμονες (ανεβαίνει στην επιφάνεια για να αναπνεύσει από τον φυσητήρα στην κορυφή του κεφαλιού), είναι θερμόαιμο και θηλάζει τα μικρά του. Στη Μεσόγειο συναντάμε μόνιμα τέσσερα κύρια είδη:

Ζωνοδέλφινο (Stenella coeruleoalba): Το πιο κοινό είδος, αναγνωρίσιμο από τις λεπτές σκούρες γραμμές (ζώνες) που ξεκινούν από το μάτι και καταλήγουν στην ουρά.
Ρινοδέλφινο (Tursiops truncatus): Το πιο γνωστό είδος, με στιβαρό γκρι σώμα και κοντό ρύγχος, που συχνά πλησιάζει τις ακτές.
Κοινό Δελφίνι (Delphinus delphis): Ξεχωρίζει από το χαρακτηριστικό κιτρινωπό σχέδιο σε σχήμα κλεψύδρας στα πλευρά του.
Σταχτοδέλφινο (Grampus griseus): Μεγαλύτερο είδος, γκρι χρώματος που με τα χρόνια γεμίζει με λευκές γρατζουνιές (ουλές) στο σώμα του.

Ενδιαίτημα

Τα περισσότερα δελφίνια (όπως το Ζωνοδέλφινο και το Κοινό Δελφίνι) είναι πελαγικά, ζουν δηλαδή στην ανοιχτή θάλασσα και σε μεγάλα βάθη. Το Ρινοδέλφινο είναι το μόνο που συναντάμε τακτικά σε ρηχά, παράκτια νερά. Το Σταχτοδέλφινο προτιμά τα βαθιά νερά της ηπειρωτικής κατωφέρειας (500-1000 μέτρα), όπου κυνηγάει κεφαλόποδα.

Διατροφή

Είναι σαρκοφάγα ζώα με υψηλή νοημοσύνη και συνεργασία στο κυνήγι. Τρέφονται κυρίως με αφρόψαρα όπως σαρδέλες, γαύρους και σκουμπριά, καθώς και με καλαμάρια και θράψαλα. Χρησιμοποιούν τον ηχοεντοπισμό (βιολογικό σόναρ) για να εντοπίζουν τη λεία τους ακόμα και στο απόλυτο σκοτάδι.

Αναπαραγωγή

Η αναπαραγωγή είναι αργή, γεγονός που καθιστά τους πληθυσμούς ευάλωτους. Η εγκυμοσύνη διαρκεί περίπου 12 με 13 μήνες για τα περισσότερα είδη. Το θηλυκό γεννά ένα μόνο μικρό κάθε 2 με 4 χρόνια. Το νεογέννητο Ζωνοδέλφινο έχει μήκος περίπου 90-100 εκατοστά και θηλάζει για περισσότερο από έναν χρόνο.

Αλιεία

Καθεστώς Προστασίας & Απειλές

Όλα τα είδη δελφινιών προστατεύονται αυστηρά από την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία και η αλιεία τους απαγορεύεται. Σύμφωνα με την IUCN, ο πληθυσμός του Κοινού Δελφινιού στη Μεσόγειο θεωρείται Κινδυνεύων (Endangered), ενώ το Ζωνοδέλφινο χαρακτηρίζεται ως Ευάλωτο (Vulnerable). Οι κύριες απειλές δεν είναι η σκόπιμη θανάτωση, αλλά η υπεραλίευση της τροφής τους (μείωση αποθεμάτων σαρδέλας/γαύρου), η τυχαία παγίδευση σε δίχτυα, η θαλάσσια ρύπανση και η ηχορύπανση από πλοία και σόναρ που διαταράσσει τον προσανατολισμό τους.

Έρευνα

Μελέτες στη Μεσόγειο έχουν δείξει ότι το Κοινό Δελφίνι, που κάποτε ήταν άφθονο, έχει εξαφανιστεί από μεγάλες περιοχές όπως η Αδριατική, και πλέον περιορίζεται κυρίως στο Αιγαίο και το Ιόνιο. Επίσης, έρευνες στο Σταχτοδέλφινο αποκάλυψαν ότι οι χαρακτηριστικές λευκές γρατζουνιές στο σώμα του προέρχονται από τα δόντια άλλων δελφινιών κατά τη διάρκεια κοινωνικών αλληλεπιδράσεων, αλλά και από τα ράμφη των καλαμαριών που αποτελούν την κύρια τροφή του.