Μπακαλιάρος
Merluccius merluccius
Ο Μπακαλιάρος, γνωστός και ως Μπακαλιαράκι (τα μικρά) ή Νταούκι (τα πολύ μεγάλα), είναι ένα από τα πιο πολύτιμα εμπορικά ψάρια της Μεσογείου. Το σώμα του είναι μακρόστενο και λεπτό, με χρώμα ασημί-γκρι στη ράχη και λευκό στην κοιλιά. Έχει μεγάλο στόμα με μαύρο εσωτερικό και είναι οπλισμένο με δύο σειρές από πολύ κοφτερά και μυτερά δόντια που γέρνουν προς τα μέσα, ώστε να μην μπορεί να ξεφύγει η λεία του.
⚠️ Προειδοποίηση ασφαλείας
ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ
Στην ελληνική αγορά, το όνομα «Μπακαλιάρος» χρησιμοποιείται για δύο εντελώς διαφορετικά ψάρια.
- Ο Ελληνικός Μπακαλιάρος (Merluccius merluccius): Είναι το ψάρι που περιγράφουμε εδώ. Πωλείται πάντα φρέσκο στα ψαράδικα, έχει ασημί σώμα και ζει στη Μεσόγειο.
- Ο Μπακαλιάρος του Ατλαντικού (Gadus morhua): Είναι ο γνωστός «Βακαλάος» (ή παστός μπακαλιάρος) που τρώμε με σκορδαλιά. Δεν ζει στη Μεσόγειο, είναι πολύ μεγαλύτερος, έχει τρία ραχιαία πτερύγια και ένα χαρακτηριστικό «μουστάκι» στο πηγούνι.
Ενδιαίτημα
Είναι ένα βενθικό είδος που ζει κοντά στον βυθό, συνήθως σε περιοχές με λάσπη. Το βάθος που τον συναντάμε ποικίλλει ανάλογα με την ηλικία και την εποχή, αλλά συνήθως κυμαίνεται από τα 70 έως τα 400 μέτρα, αν και μπορεί να φτάσει μέχρι τα 1000 μέτρα. Κατά τη διάρκεια της ημέρας παραμένει αδρανής στον βυθό, ενώ τη νύχτα ανεβαίνει ψηλότερα στην στήλη του νερού για να κυνηγήσει.
Διατροφή
Ο Μπακαλιάρος είναι ένας αδηφάγος θηρευτής. Τα νεαρά άτομα τρέφονται κυρίως με μικρά καρκινοειδή (όπως γαρίδες). Καθώς μεγαλώνουν, γίνονται αποκλειστικά ιχθυοφάγοι και τρέφονται με άλλα ψάρια, όπως γαύρους, σαρδέλες και μικρότερα μπακαλιαράκια (κανιβαλισμός), αλλά και με καλαμάρια.
Αναπαραγωγή
Η αναπαραγωγή του είναι παρατεταμένη και διαρκεί σχεδόν όλο τον χρόνο, με κορυφώσεις τον χειμώνα και την άνοιξη. Αυτό είναι ένα σημαντικό πλεονέκτημα για την επιβίωση του είδους. Τα αυγά και οι προνύμφες είναι πελαγικά. Τα αρσενικά ωριμάζουν σεξουαλικά πιο γρήγορα και σε μικρότερο μέγεθος από τα θηλυκά.
Αλιεία
Είναι ένα από τα σημαντικότερα αλιεύματα για την ελληνική αλιεία. Αλιεύεται κυρίως από μηχανότρατες βυθού, αλλά και με παραγάδια (μπακαλιαροπαράγαδα) και δίχτυα (μπακαλιαρόδιχτα). Το κρέας του φρέσκου μπακαλιάρου είναι λευκό, μαλακό, με ντελικάτη γεύση και λίγα κόκκαλα, και έχει πολύ υψηλή εμπορική αξία.
Έρευνα
Η IUCN κατατάσσει τον Μπακαλιάρο στα είδη Ελαχίστης Ανησυχίας (Least Concern) σε παγκόσμιο επίπεδο, ωστόσο στη Μεσόγειο θεωρείται υπεραλιευμένο είδος. Οι επιστημονικές μελέτες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς η εντατική αλιεία, ειδικά των νεαρών ατόμων από τις τράτες, δεν επιτρέπει στα ψάρια να μεγαλώσουν και να αναπαραχθούν. Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει ως ελάχιστο μέγεθος αλίευσης τα 20 εκατοστά, αν και πολλοί επιστήμονες προτείνουν μεγαλύτερα μεγέθη.