Καλκάνι
Scophthalmus maximus
Το Καλκάνι είναι ο αδιαμφισβήτητος βασιλιάς των πλατύψαρων στη Μεσόγειο και διακρίνεται για το σχεδόν κυκλικό σχήμα του δίσκου του. Ανήκει στην οικογένεια των Σκοφθαλμιδών (Scophthalmidae) και χαρακτηρίζεται ως αριστερόφθαλμο πλατύψαρο. Αυτό σημαίνει ότι, κατά τη μεταμόρφωσή του, το δεξί μάτι μετακινείται στην αριστερή πλευρά του κεφαλιού. Το πιο καθοριστικό χαρακτηριστικό που το ξεχωρίζει από όλα τα άλλα πλατύψαρα είναι η παντελής έλλειψη λεπίων. Αντ' αυτού, η πάνω πλευρά του σώματός του είναι γεμάτη με σκληρά οστέινα εξογκώματα (tubercles) που θυμίζουν μικρά πετραδάκια και κάνουν το δέρμα του τραχύ στην αφή.
Συχνά συγχέεται με τον Ρέμβο ή Πισί (Scophthalmus rhombus), αλλά οι διαφορές είναι σαφείς. Ο Ρέμβος έχει σώμα πιο οβάλ, ρομβοειδές, έχει κανονικά λέπια και το δέρμα του είναι λείο, χωρίς τα οστέινα εξογκώματα του Καλκανιού. Επίσης, διαφέρει από τη Γλώσσα (Solea solea), η οποία είναι μακρόστενη και δεξιόφθαλμη, έχει δηλαδή τα μάτια στη δεξιά πλευρά.
Ενδιαίτημα
Είναι είδος που ζει αποκλειστικά στον βυθό και λατρεύει να καμουφλάρεται. Προτιμά τους αμμώδεις, λασπώδεις ή μικτούς βυθούς με χαλίκι, όπου μπορεί να θαφτεί ελαφρώς και να γίνει ένα με το περιβάλλον. Το συναντάμε συνήθως σε βάθη από 10 έως 80 μέτρα, αλλά μπορεί να κατέβει και βαθύτερα. Έχει μεγάλη ανοχή σε χαμηλές αλατότητες, γι' αυτό και συχνά εντοπίζεται σε υφάλμυρα νερά και εκβολές ποταμών.
Διατροφή
Παρά τη νωχελική του εμφάνιση, είναι ένας ταχύτατος και αδηφάγος θηρευτής ενέδρας. Διαθέτει πολύ μεγάλο στόμα με κοφτερά δόντια και τρέφεται κυρίως με άλλα βενθικά ψάρια, όπως γωβιούς, αμμόχελα και μικρές γλώσσες, αλλά και με μεγάλα καρκινοειδή και κεφαλόποδα. Κυνηγά κυρίως με την όραση και επιτίθεται αστραπιαία όταν το θήραμα περάσει από κοντά του.
Αναπαραγωγή
Η αναπαραγωγή του στη Μεσόγειο πραγματοποιείται νωρίτερα σε σχέση με τον Ατλαντικό, κυρίως από τα τέλη του χειμώνα έως την άνοιξη, δηλαδή από τον Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο. Τα θηλυκά μετακινούνται σε βαθύτερα νερά για να γεννήσουν εκατομμύρια μικροσκοπικά αυγά, τα οποία είναι πελαγικά και επιπλέουν στο νερό.
Αλιεία
Θεωρείται ένα από τα πιο πολυτελή και ακριβά ψάρια στην παγκόσμια αγορά. Αλιεύεται επαγγελματικά με ειδικά απλάδια δίχτυα, τα λεγόμενα καλκανόδιχτα, και με παραγάδια, ενώ συχνά πιάνεται και στις τράτες βυθού. Λόγω της μεγάλης εμπορικής του αξίας και της μείωσης των φυσικών πληθυσμών, έχει αναπτυχθεί έντονα η ιχθυοκαλλιέργειά του, ειδικά στην Ισπανία και τη Γαλλία. Το κρέας του είναι διάσημο για τη σφιχτή υφή του, τη λευκότητά του και την πλούσια γεύση του, ενώ τα ζελατινώδη μέρη γύρω από τα πτερύγια θεωρούνται εκλεκτός μεζές.
Έρευνα
Σύμφωνα με την IUCN, οι πληθυσμοί του Καλκανιού στην Ευρώπη αντιμετωπίζουν πιέσεις και σε κάποιες περιοχές χαρακτηρίζονται ως Σχεδόν Απειλούμενοι (Near Threatened) λόγω της υπεραλίευσης. Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι τα μάτια του Καλκανιού μπορούν να κινούνται ανεξάρτητα το ένα από το άλλο, επιτρέποντάς του να σαρώνει το περιβάλλον ενώ παραμένει ακίνητο. Επίσης, έρευνες στη φυσιολογία του έδειξαν ότι δεν διαθέτει κολυμβητική κύστη, γεγονός που το καθιστά βαρύτερο από το νερό και το βοηθά να παραμένει σταθερό στον βυθό χωρίς προσπάθεια.σ