Γουρλομάτης

Είναι είδος που ζει αποκλειστικά στον βυθό, συνήθως σε περιοχές με λάσπη ή άμμο. Το συναντάμε σε μεγάλα βάθη που ξεκινούν από τα 50 μέτρα και φτάνουν μέχρι τα 1000 μέτρα, αν και τα περισσότερα ψάρια βρίσκονται μεταξύ 200 και 600 μέτρων στην άκρη της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας.

Είναι σαρκοφάγο ψάρι που κυνηγάει στον βυθό. Τρέφεται κυρίως με μικρές γαρίδες, καρκινοειδή και άλλα μικρά ασπόνδυλα που ζουν στη λάσπη, καθώς και με μικρά καλαμάρια ή ψαράκια.

Η αναπαραγωγή του Γουρλομάτη παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον καθώς είναι σύγχρονο ερμαφρόδιτο είδος. Αυτό σημαίνει ότι κάθε ψάρι έχει ταυτόχρονα ενεργά αρσενικά και θηλυκά όργανα αναπαραγωγής. Αυτή η προσαρμογή είναι ζωτικής σημασίας στα βαθιά και σκοτεινά νερά, καθώς εξασφαλίζει ότι οποιαδήποτε δύο ψάρια συναντηθούν μπορούν να ζευγαρώσουν. Η αναπαραγωγή γίνεται συνήθως από την άνοιξη μέχρι το καλοκαίρι και τα αυγά ανεβαίνουν στην επιφάνεια όπου εκκολάπτονται, πριν τα νεαρά ψάρια κατέβουν ξανά στον βυθό.

Δεν αποτελεί στόχο της εμπορικής αλιείας αλλά πιάνεται σε τεράστιες ποσότητες ως παράπλευρο αλίευμα (bycatch) από τις τράτες βυθού που ψαρεύουν κόκκινες γαρίδες και μπακαλιάρους στα βαθιά. Έχει πολύ μικρή εμπορική αξία και συχνά πετιέται πίσω στη θάλασσα ή χρησιμοποιείται για ιχθυάλευρα, αν και το κρέας του τρώγεται και είναι αρκετά νόστιμο τηγανητό.

Σύμφωνα με την IUCN ο Γουρλομάτης κατατάσσεται στα είδη Ελαχίστης Ανησυχίας (Least Concern) λόγω της ευρείας εξάπλωσής του στα βαθιά νερά. Επιστημονικές μελέτες στο Ιόνιο Πέλαγος έδειξαν ότι τα μεγαλύτερα ψάρια τείνουν να ζουν σε μεγαλύτερα βάθη. Επίσης, έρευνες έχουν επιβεβαιώσει ότι σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει σύντροφος, το ψάρι έχει τη σπάνια ικανότητα να γονιμοποιήσει τα αυγά του με το δικό του σπέρμα (αυτογονιμοποίηση), μια στρατηγική επιβίωσης για απομονωμένους πληθυσμούς στην άβυσσο. Πρόσφατες μελέτες ανακάλυψαν επίσης την ύπαρξη συμβιωτικών βακτηρίων στο σώμα του που σχετίζονται με φωτεινότητα, αν και ο μηχανισμός παραμένει υπό διερεύνηση.