Κολαούζος
Polyprion americanus
Ο Κολαούζος είναι ένας γιγάντιος και εντυπωσιακός θηρευτής των βαθιών νερών που ανήκει στην οικογένεια των Πολυπριονιδών (Polyprionidae). Συχνά συγχέεται με τον Βλάχο (Epinephelus caninus) αλλά πρόκειται για διαφορετικό είδος με ξεχωριστά χαρακτηριστικά. Το σώμα του είναι ψηλό, ογκώδες και στιβαρό με ένα πολύ χαρακτηριστικό κεφάλι που φέρει μια οστέινη προεξοχή στο πάνω μέρος των βραγχίων, η οποία θυμίζει πριόνι (εξ ου και το όνομα Polyprion που σημαίνει πολλά πριόνια). Το χρώμα του στους ενήλικες είναι σκούρο γκρι έως καφέ ή σχεδόν μαύρο ενώ η κοιλιά είναι ελαφρώς πιο ανοιχτόχρωμη.
Μια σημαντική διαφορά από τους ροφούς είναι ότι το ραχιαίο πτερύγιο του Κολαούζου είναι ενιαίο και συνεχόμενο χωρίς το βαθύ χώρισμα που έχουν οι ροφοί ανάμεσα στο σκληρό και το μαλακό μέρος του πτερυγίου. Επίσης, τα μάτια του είναι σχετικά μικρά για το μέγεθός του και το στόμα του τεράστιο με την κάτω γνάθο να προεξέχει έντονα.
Ενδιαίτημα
Ο κύκλος ζωής του Κολαούζου χωρίζεται σε δύο εντελώς διαφορετικές φάσεις. Τα νεαρά άτομα είναι πελαγικά και ζουν κοντά στην επιφάνεια της ανοιχτής θάλασσας. Έχουν τη συνήθεια να ακολουθούν επιπλέουσες αντικείμενα όπως ξύλα, κιβώτια ή ακόμα και χελώνες και καρχαρίες (εξ ου και το όνομα Θαλασσοσυνοδός ή Wreckfish), βρίσκοντας εκεί προστασία και τροφή. Καθώς ενηλικιώνονται εγκαταλείπουν την επιφάνεια και μετακινούνται στον βυθό σε μεγάλα βάθη που κυμαίνονται από 100 έως και 1000 μέτρα. Προτιμούν τους βραχώδεις βυθούς με έντονο ανάγλυφο, σπηλιές και κυρίως ναυάγια.
Διατροφή
Είναι κορυφαίος θηρευτής των βαθιών νερών. Τρέφεται κυρίως με μεγάλα ψάρια, κεφαλόποδα (όπως καλαμάρια και θράψαλα) και μεγάλα βενθικά καρκινοειδή (αστακούς και καβούρια). Χρησιμοποιεί το τεράστιο στόμα του για να δημιουργήσει ισχυρή αναρρόφηση και να καταπιεί τη λεία του ολόκληρη.
Αναπαραγωγή
Η αναπαραγωγή λαμβάνει χώρα κατά τους χειμερινούς μήνες και νωρίς την άνοιξη, συνήθως από τον Δεκέμβριο έως τον Μάρτιο. Είναι γονοχωριστικό είδος (ξεχωριστά αρσενικά και θηλυκά) και δεν αλλάζει φύλο όπως οι ροφοί. Τα αυγά και οι προνύμφες είναι πελαγικά και ταξιδεύουν με τα θαλάσσια ρεύματα για μεγάλο χρονικό διάστημα, γεγονός που εξηγεί την ευρεία γεωγραφική εξάπλωση του είδους.
Αλιεία
Αλιεύεται σχεδόν αποκλειστικά από επαγγελματίες με χοντρά παραγάδια βυθού και ειδικές βαθιές καθετές (μπαλαδοκαθετές). Το κρέας του θεωρείται εξαιρετικής ποιότητας, λευκό, λιπαρό και πολύ νόστιμο, με υψηλή εμπορική αξία. Λόγω της συνήθειας του να ζει σε ναυάγια και σπηλιές, η αλιεία του είναι δύσκολη και συχνά οδηγεί σε απώλεια εργαλείων.
Έρευνα
Η IUCN δεν έχει αξιολογήσει το είδος στη Μεσόγειο ξεχωριστά (Data Deficient), αλλά παγκοσμίως οι πληθυσμοί του θεωρούνται ότι μειώνονται. Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι είναι είδος με μεγάλη διάρκεια ζωής που μπορεί να ξεπεράσει τα 60 ή και 80 χρόνια. Η αργή ανάπτυξη και η καθυστερημένη σεξουαλική ωρίμανση (τα θηλυκά ωριμάζουν γύρω στα 10-12 χρόνια) τον καθιστούν εξαιρετικά ευάλωτο στην υπεραλίευση. Επίσης, έρευνες έδειξαν ότι τα νεαρά άτομα μπορούν να διανύσουν τεράστιες αποστάσεις ακολουθώντας τα ρεύματα του ωκεανού πριν εγκατασταθούν σε έναν ύφαλο.